Khí theo thuyết Âm – Dương ngũ hành

Tháng 7 12, 2026

Phân loại khí theo thuyết Âm – Dương ngũ hành

Sinh khí, sát khí

Dương khí, âm khí

– Thiết kế ngôi nhà âm dương cân bằng, thời tiết nhiệt đới gió mùa nên chống nóng, tránh bị vùng tà khí, đón gió mát 4 mùa.

Nhà mà cửa chính thông với cửa hậu thì làm ăn không được, tài lộc đi từ trc ra sau. Muốn tránh thì bố trí cửa sau hướng khác.

– Làm thế nào cho ngôi nhà có nhiều sinh khí, cản tà khí( đó mới là phong thủy tốt).

– Khí khi gặp vật cản( thì sẽ tách khí), sinh khí bay lên theo hình dạng vật cản, tà khí đi xuống dưới và ở lại chỗ vật cản.( lý giải bức tường, hòn non bộ, cánh cửa….)- giải thích tòa nhà lớn hay có hòn non bộ, thác nước tuần hoàn.

– Khách sạn nếu bố trí nằm ở giao giữa 2 con đường chéo nhau thì tà khí xung sẽ vào, cách giải là trồng nhiều cây cau ở 2 bên chỗ giao của đường để tách khí.

Sát khí thường xuất hiện ở những ngôi nhà có đường đi đâm vào nhà, gần bệnh viện… Sát khí sẽ khiến gia chủ hao tài, gặp phải các chuyện thị phi và cũng không đem lại những ích lợi cho sức khoẻ và quan trường.

– Tà khí: Tà khí thường xuất hiện ở những ngôi nhà gần chùa đền miếu mạo, nghĩa trang. Tà khí khiến gia chủ thường xuyên bị bệnh tật, ốm đau hoặc các chứng bệnh về thần kinh, khí huyết, xung đột, thị phi…

– Sát khí: Sát khí thường xuất hiện ở những ngôi nhà có đường đi đâm vào nhà, gần bệnh viện… Sát khí sẽ khiến gia chủ hao tài, gặp phải các chuyện thị phi và cũng không đem lại những ích lợi cho sức khoẻ và quan trường.

– Uế khí: Uế khí xuất hiện trong nhà khi có người khách lạ mang theo uế khí vào nhà. Uế khí làm cho công việc và sức khoẻ đình trệ, phát sinh cách bệnh về tỳ vị, ảnh hưởng quan hệ gia đình.

– Tụ khí và tán khí

+ Tụ khí tốt: đằng sau trồng đỗ( cao), đằng trước cây chiêm, hai bên tay liềm co lại

Hay tiền chu tước, hậu huyền vũ. Lý giải nhà trên cao, nhà dưới thấp., nước chảy chỗ trũng.

+ Tán khí: không tụ được khí.

* Cách nhận biết đường đi của khí:

– Vùng tụ khí( nơi đất đai thịnh vượng, đông đúc).

– Người đi khí theo, nước chảy khí theo.

– Nước ngừng khí dừng.

– Sơn hoàn, thủy bảo( núi bao bọc, sông uốn quanh, xem đường đi của nước.

– Dòng sông uốn cong nơi nào thì nơi đó tụ khí, còn bên kia tán khí.

Về nhà cửa:

Nhận biết vùng tụ khí trong nhà( góc tụ tài), nếu góc tụ tài ( nơi gần góc tường héo với hướng cửa chính) thì phải kín không có cửa sổ, Cửa chính quy định họa, phúc của ngôi nhà vì nới đó dẫn..

– Nhà thiếu sinh khí nên mở cửa lớn, cửa sổ và giữ cho không gian nhà luôn sạch sẽ.

Sử dụng ánh sáng nhân tạo: Nên sử dụng đèn chiếu sáng có hình tròn bởi tượng trưng cho sự đầy đủ, đúng chu kỳ.

Có thể sử cây lọc không khí phong thủy, bể cá, ánh sáng, âm thanh hay cả vật nuôi để có được môi trường sống gần với Thiên khí. Đồng thời kiểm tra và sửa chữa các đường ống nước tắc nghẽn, rò rỉ để tránh tụ âm khí trong nhà.

Như vậy trong mô hình cơ học chất lưu đề nghị để nghiên cứu sự vận động, “Khí” được mô phỏng như là một chất lưu có các đặc tính sau:

* Có tính tụ hoặc tán.

* Có khối lượng quán tính nhỏ, dễ bị gió cuốn đi

* Có thể coi như độ nhớt động học thấp

* Có thể coi như có tính dính ướt mạnh với các vật thể có độ ẩm và nhiệt độ phù hợp, đặc biệt là vật thể sống, sinh vật

“Khí” cần lưu động nhẹ nhàng, bình ổn mới có tác dụng tương tác tốt. Cũng giống như với các chất lưu khác, dòng chảy tầng bình ổn là dòng chảy lý tưởng được coi là mang sinh khí đến.

Dòng chảy hỗn tạp, chảy rối, dòng xoáy hay các dạng dòng chảy hẹp, vòi phun, dòng xung kích đều không tốt, gây nguy hiểm.

Chúng ta có thể hình dung tính chất thủy khí động học của “Khí phong thủy” gần giống của nước, trừ tác dụng của trọng lực, để dễ dàng cho việc khảo sát. Dòng nước chảy siết, nước xoáy mạnh cũng tạo ra xung khí, tạp khí. Nếu dòng nước bẩn thỉu, hôi hám thì khí cũng sẽ bị uế tạp, không còn mang được năng lượng sống cho con người nữa.

Tại sao kiêng kỵ đường đi, dòng sông, suối đâm vào nhà?

Khí chuyển động dọc theo đường đi, sông suối tạo thành một dòng khí hẹp có tốc độ chuyển động lớn. Theo quán tính dòng khí này giống như luồng nước ra khỏi vòi phun nước cứu hỏa bắn mạnh về phía trước. Xung lực của dòng khí này càng mạnh khi đường càng đông người qua lại với tốc độ cao (xe cơ giới) hoặc sông suối chảy siết, càng trở nên nguy hiểm. Tương tự như vậy khe hẹp giữa hai nhà cao tầng cũng làm tăng tốc xung khí khi có gió thổi qua và gây nguy hiểm. “Khí” có độ nhớt động học rất thấp và ít chịu tác động của trọng lực nên xung khí tạo ra có thể phóng đi rất xa. Trên thực tế, ta có thể không cảm nhận được tác động của gió qua khe hẹp nhưng vẫn bị ảnh hưởng bởi xung khí.

Tại sao minh đường lại cần tụ thủy?

Ta thấy rằng minh đường là nơi nạp khí cho cả căn nhà. Khí tụ ở minh đường là một trong các điều kiện quan trọng để đảm bảo cho ngôi nhà được vượng khí. Vì “khí” có khả năng tụ trong nước nên thủy tụ ở minh đường sẽ giúp khí tụ. Để tăng cường khả năng hấp thụ khí ta có thể làm đài phun nước tuần hoàn. Các hạt nước nhỏ phun lên làm tăng diện tích tiếp xúc với khí, giúp tụ được nhiều khí hơn.

– Án sơn là một đài phun nước.

Áp dụng cho một con đường thì xung lực của dòng khí tỉ lệ với bình phương tốc độ di chuyển của phương tiện lưu thông. Như vậy xe chạy càng nhanh thì xung lực của dòng khí tác động vào ngôi nhà ở cuối con đường càng trở nên nguy hiểm. Trường hợp đường giao nhau cũng vậy, xe chạy càng nhanh thì xoáy rối tạo thành càng mạnh và càng nguy hiểm.

Áp dụng cho trường hợp khí vận động qua khe hẹp, hành lang… thì tốc độ dòng khí tăng vọt tỉ lệ với độ suy giảm diện tích của mặt cắt (do lưu lượng không đổi của chất lỏng lý tưởng), dẫn đến áp lực của xung lực tăng lên gấp nhiều lần. Điều này lý giải vì sao vòi phun cứu hỏa có thể phun được rất xa, hay máy cắt tia nước có thể cắt được cả đá hoa cương và thép tấm. Do vậy các ống hẹp, khe hẹp, quốc lộ thẳng và dài có thể gây tác động rất tiêu cựu trong phong thủy.

Trước nhà phải có minh đường rộng, thoáng. Điều này có thể hiểu là trước nhà có không gian rộng để đón nắng, làm rộng tầm mắt cho con người thoải mái, Huyền vũ không được quá cao, sau nhà không bị chắn cản làm cho khi mưa, nước không đe dọa xố i xuống sau nhà, thậm chí đất có thể sập úp kín ngôi nhà ta ở. Tuy thế, sau nhà cũng không được có hố sâu. Có hố sâu sau nhà, phong thủy rất kiêng kị. Bên trái nhà có dòng nước quanh co, nước không bị tù túng mà cũng không được chảy xiết. Bên phải nhà có đường đi đủ rộng nhưng cũng không phải là lố i đi tấp nập, ồn ào, náo nhiệt. Nhà không làm trên nền giếng lấp. Nhà làm trên giếng lấp sợ đất lấp chưa hoàn thổ sẽ lún sụt trong nhà hoặc ít ra tạo vùng ẩm thấp do đất xốp chứa nước nhiều hơn chỗ đất nguyên.

– Thiên khí

Thiên khí chính là khí từ trên trời, là nguồn năng lượng từ thiên nhiên, bao gồm: khí từ mặt trời, mặt trăng, các hành tinh, các vì sao. Nếu đặt Trái đất là vì sao trong hệ mặt trời, thì năng lượng mặt trời chính là nguồn năng lượng sống cho hệ sinh thái toàn cầu. Không có năng lượng mặt trời thì tất cả các sinh vật đều không thể tồn tại.

Nhưng nếu mặt trời chiếu sáng suốt 24 giờ trên một ngày thì các sinh vật có thể bị cháy nắng và thậm chí là chết. Vậy nên chúng ta chịu ảnh hưởng của năng lượng mặt trời trong 12 giờ đồng hồ thì 12 giờ còn lại trong một ngày chúng ta sẽ hấp thụ năng lượng từ mặt trăng. Và nhờ có năng lượng của mặt trăng chúng ta sẽ giữ được nguồn nước để duy trì sự sống.

Sự quay quanh trục của Trái đất trong 365 ngày cùng với năng lượng từ Mặt trời và mặt trăng trong một ngày đã tạo nên sự biến chuyển về thời tiết, sinh ra các mùa trong năm. Ngày và mùa thay đổi là do sự vận hành của hệ mặt trời, gắn liền với sự thay đổi của Khí, tạo nên sự thay đổi và biến chuyển của mọi vật. Do đó, Thiên khí là một trong những thứ gắn liền với mệnh (số phận) và vận (may rủi) của cuộc sống.

Địa khí: Các địa hình núi non, đồi, đồng bằng, thung lũng hay sông ngòi đều do sự vận động trải qua hàng triệu năm đấy mà ra. Tất cả những địa hình đấy cùng với sự vận động của Trái đất tạo ra các luồng địa khí.

-Có thể nêu một vài ví dụ về địa khí ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của loài người thế này. Từ thời cổ đại, các dãy núi được xem như những chỗ dựa vững chắc cho loài người chống lại những thiên tai khắc nghiệt từ thời tiết (chính là Thiên khí). Con người cổ đại cũng đã biết lựa chọn những vùng đất cao để xây dựng nhà cửa, điều đó thực sự là một chỗ dựa tâm lý vững vàng cho con người.

-Trong cuộc sống chúng ta sẽ thấy sự tồn tại của núi tự nhiên, núi nhân tạo, các tòa nhà cao tầng, hàng rào cao bên ngoài nhà ở, hay những núi nhân tạo bên trong nhà (có thể là những bức tường, đồ đạc lớn), cùng với sự sắp xếp các vị trí sao cho chúng tạo ra luồng khí tốt, tích cực, để mang lại sức khỏe và các mối quan hệ tốt đẹp cho con người.

– Nước trong tự nhiên tương ứng với nguồn năng lượng dương, có thể hiểu là đàn ông trong quan niệm truyền thống có nhiệm vụ tạo ra của cải. Dòng nước, tại đây có luồng khí sinh ra của cải (tài khí) tụ lại ở hồ và đại dương. Nghiên cứu về sự uốn lượn của luồng nước là vô cùng quan trọng đối với vị trí hành lang, cửa nhà, cửa sổ, cửa ra vào.

Từ trường của trái đất cũng là một loại địa khí, nó thể hiện qua sự tính toán về địa điểm và hướng đặt ngôi nhà của bạn, giúp ta tránh được những trường điện từ không tốt từ bên ngoài như: năng lượng điện cao áp, các thiết bị hiện đại ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người sống trong nhà. Hoặc đơn giản là xác định các “lối” để khí “vào” và “cư trú” trong ngôi nhà của bạn ra sao.

– Cân bằng được địa khí và cách xác định vị trí xây nhà trên mặt đất, vị trí Núi và Nước trên sơ đồ khí là tiền đề cơ bản của phong thủy.

Địa khí trong phong thủy: Địa là đất và phong thủy địa khí là gì đó  khí trường trong lòng đất bốc lên. Địa khí phong thủy ảnh hưởng tới đời sống của con người đặc biệt là tài lộc, công danh và sức khỏe. Do vậy, phong thủy địa khí trong nhà ở là việc tìm xem hướng mua đất tốt xây nhà, kiểm tra để hóa giải hay kích hoạt ngôi nhà, cửa hàng, công ty để mang lại địa khí tốt, tránh hung khí trong phong thủy án ngự.

– Cân bằng được địa khí và cách xác định vị trí xây nhà trên mặt đất, vị trí Núi và Nước trên sơ đồ khí là tiền đề cơ bản của phong thủy.

Nhân khí

– Bản thân con người cũng tạo ra khí. Từ khi sinh ra, hơi thở đầu tiên bạn tạo ra đó chính là nhân khí. Nhân khí cũng như dấu vân tay, nhân khí của mỗi người là duy nhất. Ngày mà bạn tạo ra nhân khí đầu tiên chính là Ngày tháng năm sinh duy nhất của bạn, nó quyết định tất cả về vận mệnh, cuộc đời bạn. Và khi bạn chọn mua nhà, xây nhà, thì năm sinh của bạn đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định nguồn năng lượng sống tương hợp với bạn hay không.

– Chính vì vậy, Con người chính là sự cân bằng của trời đất. Khi Nhân khí – Thiên Khí – Địa khí nằm ở trạng thái cân bằng, bạn sẽ có được sự hài hòa về không gian sống, cũng như làm việc. Từ đó mang lại sức khỏe, tài lộc, cũng như may mắn.

Khí ảnh hưởng trực tiếp hay gián tiếp đến cuộc sống con người, và ảnh hưởng đến tâm trạng của bạn, và sau đó ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn. Khí bổ dưỡng khi lưu thông, di chuyển nhẹ nhàng theo đường cong sẽ tạo ra môi trường cân bằng, tạo ra những ích lợi cho sức khỏe. Đây là sinh khí trong phong thủy. Ngược lại, khí quá mạnh hay còn gọi là sát khí sẽ gây lo lắng, gây ra các bệnh về thể chất, tinh thần.

“Ta cho rằng, nước sinh ra từ khí, cũng giảm bớt bởi khí, nay lấy khí thổi táp lên vật thì có được nước, lại lấy khí thổi thì nước sẽ khô, bằng một giọt nuớc là có thể biết được công hiệu lớn của nó … Mặt trời chiếu rọi, nước sông cũng có hao tổn, Gió thổi qua nước sông cũng gây hao tổn. Gió và mặt trời đều có thể làm hao tổn nước, nhưng lượng nước hao tổn nhỏ đến mức con người không cảm giác được, nếu phơi chiếc áo giữa trưa, hoặc treo vật ầm ướt ngay hướng gió, thì lập tức có thể nghiệm ra là lượng nước mất dằn theo thời gian.”

– Sơn hoàn (vùng có núí bao vòng)

Sơn hoàn là những vùng có núi bao cong như cánh cung, hoặc cỏ núi vả hồ nước tạo thành thế bao vòng giống như một ghế có tay ngai.

Trong Phong thuỳ học người ta gọi là thế đất có tả Thanh long, hữu Bạch hổ, hậu Huyền vũ, tiền Chu tước. Nghĩa là bên phài có núi, bên trái có hồ, phía sau có núi hoặc đất cao, phía trước có không gian thoáng đế dẫn Khí vào . Nói dễ hiểu là vùng có “phía sau trồng đỗ, phía trước cay chiêm, hai bên hai tay liềm co lại” (nghĩa là vùng có phía sau đất cao, phía trước đất thấp, hai bên có thế đất tạo thành hình cong như hai lưỡi liềm).

Quan niệm cao thấp ở đây cũng chi là tương đối, không phải cao thì cứ phải rất cao, thấp thì cử phải rất thấp. “Cao nhất thốn vi sorn. đệ nhất thốn vi thuỷ”, chi can cao hơn một thốn (khoảng một đốt ngón tay) đã là sơn rồi. Chi cần thấp hơn một thổn dã là thuỳ rồi.

Trong một ngôi nhà thì phần trước nhà thường mang khí Dương, phần sau nhà mang khí Âm.

Đuôi mái cong của các đình chùa không chi có kiểu dáng đẹp do mềm mại, mà còn là một công cụ thanh lọc khí rất tốt. Quan sát một đao đình như trong hình ta thấy: Khi một dòng Khí tác động vào đao đinh thì sẽ được phân ra các nhánh Tà khí (TK) và Sinh khí (SK). Tà khí do nặng trọc nên lao xuống dưới thoát ra ngoài, còn Sinh khí thì do thanh nhẹ nên uốn lượn theo đường cong của chi tiết kết cấu để đi vào trong nhà và thẩm thấu qua các khe ngói vào trong nhà. Như vậy nhờ có đao đình hình uốn cong mà trong đình sẽ giảm Tà khí, tăng Sinh khí.

  1. Thuỷ bão, vùng có nước uốn cong

Thủy bão là những vùng đất bên cạnh sông suối. Dòng nước thiên nhiên chảy từ cao xuống thấp, luôn có hình uốn lượn, tạo thành những vùng  tụ khí hai bên theo nguyên lý “‘Nước chùy khi theo, nước chặn khi dừng”. Ta hãy quan sát Hình 2.2 là sơ dồ một dòng sông. Khi nước sông chây thì khí sẽ đi theo (kể cả nước chày ngầm thì khi cũng đi theo phía trên mặt đất). Nước chảy càng mạnh thì khí theo càng nhanh. Khi qua chồ bị uốn cong, nước bị chững lại để chuyền hướng chảy, còn khí do nhẹ hơn nên vượt lên và vòng quay trở lại một phần tạo nên một vùng tụ khí. Tại vùng tụ khí này có sự chênh lệch áp suất: Phía trước dòng nước tạo áp suất dương (+), phía sau dòng nước là áp suất âm (-). Âm Dương bù nhau dẫn đến khí vòng cuộn tụ lại. Mặt khác, tại những chỗ cong này, Khí vận hành từ xa đen gặp nước chặn thì dừng lại, và cũng tạo thành vùng tụ khí. Như vậy tại những chỗ dòng chảy uốn cong ôm vòng đã cỏ 2 nguồn khí tụ do nước chảy và nước chặn. Những vùng này cũng được gọi là vùng Đại khí.